De volgende investering vraagt om nieuw bewijs

Oorspronkelijk gepubliceerd op LinkedIn op 22 oktober 2026, in Between the Boxes.

Een project kan nog steeds belangrijk zijn voor de organisatie, terwijl de huidige uitvoeringsaanpak geen verdere investering meer rechtvaardigt.

Dat onderscheid is ongemakkelijk. Mensen hebben hard gewerkt. Leveranciers hebben middelen vrijgemaakt. Leidinggevenden hebben het programma verdedigd. Het oorspronkelijke probleem kan nog steeds urgent zijn.

Dat neemt de noodzaak niet weg om de volgende beslissing op haar eigen merites te beoordelen.

Voor mij is de vraag praktisch: welk bewijs rechtvaardigt de volgende toezegging?

Een ambitie kan een project overleven

Een recent openbaar voorbeeld komt van UWV, het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen.

In zijn op 2 februari 2026 gepubliceerde advies beval het Adviescollege ICT-toetsing, AcICT, een andere aanpak aan voor de Bemiddelingsservice van UWV. Het pleitte voor kleinere stappen en bewijs van de waarde van de matchingfunctionaliteit vóór verdere integratie en optimalisatie.

UWV kondigde vervolgens aan de ontwikkeling te stoppen. De toelichting verwees naar datakwaliteit, technische integratie en onvoldoende vertrouwen dat succesvolle implementatie binnen aanvaardbare tijd en kosten haalbaar was. De onderliggende ambitie van arbeidsbemiddeling op basis van vaardigheden bleef overeind.

Dit is een gedocumenteerde openbare casus, geen opdracht van mij. De casus bewijst niet dat elk moeizaam programma moet stoppen, of dat kunstmatige intelligentie zelf de uitkomst veroorzaakte.

Het nuttige onderscheid is dat tussen het behouden van een ambitie en het voortzetten van een specifieke oplossing.

Toets de waarde voordat je verder investeert

Neem een illustratief voorbeeld.

Een organisatie introduceert een nieuw platform voor klantacceptatie. Het programma heeft interfaces opgeleverd en werkstromen ingericht, maar medewerkers corrigeren onvolledige aanvragen nog steeds handmatig.

Het volgende verzoek is om meer systemen te integreren.

Voordat ik dat goedkeur, wil ik begrijpen of ontbrekende integraties werkelijk de belangrijkste belemmering zijn. Het probleem kan ook liggen bij onduidelijke instructies, wisselende acceptatiecriteria of informatie die te laat in het proces wordt opgevraagd.

Een afgebakende test kan het huidige proces vergelijken met duidelijkere instructies en een eenvoudiger handmatig werkproces. Vervolgens kan een beperkte versie van het voorgestelde platform worden beoordeeld tegenover dat verbeterde alternatief.

De verantwoordelijke voor de dienstverlening bepaalt de beoogde uitkomst. Medewerkers in de uitvoering brengen uitzonderingen en praktische omwegen in kaart. Technologiecollega’s stellen vast welke afhankelijkheden veilig moeten worden getest.

Meet de tijd tot een bruikbare aanvraag, het correctiewerk, de inspanning van de klant en de kwaliteit van de dienstverlening. Neem ook het werk mee dat nodig is om de nieuwe aanpak draaiend te houden.

Als eenvoudigere procesaanpassingen een vergelijkbaar resultaat opleveren, moet de onderbouwing voor meer technologie worden herzien. Als het platform aantoonbaar waarde toevoegt, kan dat bewijs een zorgvuldig afgebakende volgende stap ondersteunen.

Het doel is onzekerheid te verminderen voordat de inzet wordt vergroot.

Geef voortzetting een duidelijke grens

‘Doorgaan’ hoort een beslissing met voorwaarden te beschrijven.

Bijvoorbeeld: zet de afgebakende test voort tot de afgesproken evaluatiedatum, met een expliciet kostenplafond en een benoemde beslisser. Leg vast wat uitbreiding zou rechtvaardigen en wanneer een andere aanpak nodig is.

Bepaal het benodigde bewijs voordat je het resultaat ziet. Anders wordt het te gemakkelijk om succes opnieuw te definiëren rond wat er toevallig is opgeleverd.

Er zijn legitieme redenen om door te gaan ondanks zwakke eerste resultaten. Sommige voordelen zijn afhankelijk van integratie. Een slecht ontworpen proef kan de waarde onderschatten. Verplichte dienstverlening of regelgeving kan de beschikbare alternatieven beperken.

Dat zijn redenen om de beoordeling te verbeteren, niet om succes of mislukking bij voorbaat aan te nemen.

Een bruikbare evaluatie bevat daarom de sterkste geloofwaardige verklaring voor tegenvallende resultaten, naast bewijs dat die verklaring zou kunnen weerleggen.

Ook stoppen vraagt om een eigenaar

Een project stoppen maakt de betrokken mensen niet automatisch beschikbaar, neemt verplichtingen niet weg en stelt bruikbare onderdelen niet vanzelf veilig.

Iemand moet verantwoordelijk zijn voor de overgang.

Daarbij horen het in stand houden van essentiële diensten, het afwikkelen van openstaande verplichtingen, het behouden van bruikbare kennis en het bepalen welke onderdelen werkelijk het bewaren waard zijn. Hergebruik kan waarde opleveren, maar alleen als het ontvangende team het onderdeel nodig heeft en de onderhoudskosten accepteert.

Mensen hebben ook een duidelijke uitleg nodig over wat de organisatie heeft geleerd en wat er vervolgens gebeurt. Een aanpak beëindigen mag niet vereisen dat we doen alsof het werk of de betrokken mensen geen waarde hadden.

Het bedrijfsdoel kan worden voortgezet via een kleinere interventie, een andere leverancier, een herontworpen proces of een latere beslissing op basis van beter bewijs.

Neem één beslissing mee naar de volgende evaluatie

Kies voor de volgende programma-evaluatie één aanstaande toezegging, in plaats van de hele transformatie tegelijk te bespreken.

Benoem welke uitkomst die toezegging mogelijk moet maken. Bepaal welke onzekerheid het zwaarst weegt. Zoek vervolgens de kleinste geloofwaardige manier om die onzekerheid weg te nemen voordat de toezegging moeilijker terug te draaien wordt.

Leg vast wie beslist, wanneer dat gebeurt en welk bewijs de beslissing zou veranderen.

Eerdere uitgaven zijn relevant voor verantwoording. Toekomstige verplichtingen, overgangskosten en herbruikbare middelen zijn relevant voor de volgende beslissing. Die beslissing vraagt nog steeds om een verdedigbaar beeld van wat er vanaf nu gebeurt.

Sta je voor een besluit over doorgaan, herontwerpen of stoppen? Ik bespreek graag één concreet programma en het bewijs dat nodig is om verder te komen.

Milo Izzinosa — Enterprise Transformation & Execution Lead | eXcelleRes

Bronnen

AcICT — Advies Bemiddelingsservice, 2 februari 2026

UWV — Besluit om de ontwikkeling van de Bemiddelingsservice te stoppen

Bronnen gecontroleerd op 22 oktober 2026. Het voorbeeld over klantacceptatie is hypothetisch. De aanbevelingen zijn managementanalyse, geen gemeten klantresultaten.